OpenAI previewt GPT-5.6 voor ChatGPT en Codex

OpenAI kondigde op 26 juni 2026 een research preview aan van GPT-5.6 Sol. Het nieuwe model is nog geen gewone onderwijsfunctie in ChatGPT voor iedereen, maar het is wel een concreet signaal: de modellen onder ChatGPT, Codex en API-tools worden opnieuw krachtiger, vooral bij redeneren, programmeren, wetenschap en langlopende taken.

Voor onderwijsprofessionals in Nederland en België is dat relevant omdat veel leerlingen, studenten en docenten generatieve AI al gebruiken voor uitleg, feedback, code, samenvattingen, onderzoeksvragen en lesvoorbereiding. Als de onderliggende modellen beter worden in complexe taken, verandert ook wat een leerling of student met een AI-tool kan maken.

Wat OpenAI nu wijzigt

In de officiële aankondiging schrijft OpenAI dat GPT-5.6 Sol eerst beschikbaar komt als beperkte preview via API en Codex voor geselecteerde partners. OpenAI noemt ook bredere beschikbaarheid via ChatGPT, Codex en de API nadat feedback uit de preview is verwerkt.

De belangrijkste wijziging zit dus niet in een nieuwe onderwijsapp, maar in de capaciteiten van de toollaag eronder. OpenAI beschrijft betere prestaties bij wiskunde, wetenschap, programmeren, visuele taken en langdurige redeneerstappen. Ook noemt het bedrijf veiligheidslagen rond risicovolle domeinen zoals cyberveiligheid en biologie.

Kansen voor onderwijs

Voor docenten kan een sterker model nuttig zijn bij lesvoorbereiding, het maken van verschillende versies van uitleg, het controleren van codevoorbeelden, het ontwerpen van oefenopgaven en het herschrijven van feedback op niveau. In MBO, HBO en WO kan vooral de combinatie met Codex belangrijk worden bij programmeeronderwijs, data-analyse, technische documentatie en onderzoeksvoorbereiding.

Voor leerlingen en studenten kan betere redenering helpen bij stap-voor-stap uitleg, taalsteun, toegankelijkheid en het oefenen met complexe opdrachten. Een AI die beter kan doorvragen of een fout in een redenering vindt, kan leren ondersteunen wanneer de docent duidelijke grenzen en controlevragen meegeeft.

De risico's worden ook groter

Sterkere modellen maken toetsing en begeleiding ingewikkelder. Als een student met AI een betere analyse, werkend programma of onderzoeksopzet kan maken, zegt het eindproduct minder vanzelfsprekend wat iemand zelf begrijpt. Scholen en instellingen hebben daarom meer procesbewijs nodig: tussenstappen, mondelinge checks, broncontrole, promptlogboeken of reflecties op keuzes.

Er is ook een risico op afhankelijkheid. Hoe beter AI uitleg, feedback en planning geeft, hoe aantrekkelijker het wordt om het denkwerk uit te besteden. Juist bij basisvaardigheden, schrijfvaardigheid, programmeerbegrip en onderzoeksvaardigheden moeten teams bepalen waar AI mag ondersteunen en waar de leerling of student zelf moet worstelen.

Privacy en toegang blijven praktisch belangrijk. Een beperkte preview betekent dat niet iedereen dezelfde mogelijkheden heeft. Als later krachtigere functies in betaalde, institutionele of beheerde accounts verschijnen, kan ongelijkheid ontstaan tussen leerlingen of studenten met en zonder toegang. Daarnaast blijft gelden dat leerlinggegevens, studentwerk, casuïstiek en beoordelingsinformatie niet zomaar in een publieke AI-tool thuishoren.

Wat teams nu kunnen doen

Dit nieuws is vooral een waarschuwing tegen beleid dat alleen op de huidige stand van tools is gebaseerd. Een opdracht die vandaag nog redelijk AI-bestendig lijkt, kan over enkele maanden veel makkelijker te automatiseren zijn.

Voor schoolteams en opleidingen zijn daarom drie vragen nuttig:

• Welke opdrachten beoordelen vooral een eindproduct, en welke opdrachten maken het leerproces zichtbaar?
• Waar is AI-hulp didactisch waardevol, bijvoorbeeld bij oefenen, feedback of toegankelijkheid?
• Welke data, opdrachten of beoordelingssituaties mogen nooit in commerciële AI-tools terechtkomen?

GPT-5.6 Sol is geen reden om elke onderwijspraktijk meteen om te gooien. Het is wel een duidelijk signaal dat AI-tools sneller beter worden dan toetsbeleid, privacyafspraken en professionalisering vaak kunnen bijhouden. Wie nu afspraken maakt over transparantie, broncontrole en menselijk oordeel, staat sterker wanneer krachtigere modellen straks gewoon in ChatGPT, Codex of vergelijkbare tools verschijnen.