Kunstmatige intelligentie (AI) verovert steeds meer terrein in het onderwijs. Docenten overwegen AI-tools om taken zoals het geven van feedback en het personaliseren van lessen te ondersteunen. Maar mag dat wel zomaar? Veel docenten hebben vragen over de wetgeving en de ethische kant van AI-gebruik. Mag je als docent AI gebruiken in de les? En hoe zorg je dat je dit op een verantwoorde manier doet?
De Europese Unie heeft gereageerd met de EU AI Act, een wetgevingsvoorstel van 144 pagina’s dat richtlijnen biedt voor het gebruik van AI in verschillende sectoren, waaronder het onderwijs. Maar de wetgeving is complex en roept vragen op. Wat betekent dit voor docenten? Kunnen zij AI inzetten zonder de regels te overtreden?
Wat is de EU AI Act en waarom is deze belangrijk voor het onderwijs?
De EU AI Act, een voorstel van de Europese Commissie, is bedoeld om de risico's van AI-gebruik te reguleren en de rechten van Europese burgers te beschermen. Het wetsvoorstel onderscheidt vier risiconiveaus voor AI-toepassingen: minimaal, beperkt, hoog, en onaanvaardbaar risico. Voor het onderwijs zijn AI-toepassingen vaak gelabeld als "hoog risico", wat betekent dat er strenge eisen gelden voor hun gebruik.
Waarom is dit belangrijk?
Docenten willen innoveren, maar ze willen ook voldoen aan de wetgeving. Onbewuste overtredingen van de regels kunnen immers juridische en ethische gevolgen hebben. Dit betekent dat scholen en docenten zich goed moeten informeren over de AI-tools die zij gebruiken, en moeten weten of deze voldoen aan de Europese wetgeving.
Hoe kun je als docent AI verantwoord gebruiken?
Stap 1: Begrijp de AI-tool die je gebruikt
Om te beginnen is het cruciaal dat docenten weten welke AI-tools zij inzetten in de klas en waarvoor deze gebruikt worden. Niet elke AI-tool is gelijk: sommige zijn ontwikkeld met privacy en veiligheid in gedachten, terwijl andere toepassingen minder zorgvuldig omgaan met gegevens.
- Controleer de gebruiksvoorwaarden: Lees altijd de voorwaarden van de AI-tool door om te zien welke data wordt verzameld en hoe deze wordt opgeslagen.
- Bekijk de privacyverklaring: Weet welke persoonlijke informatie wordt gebruikt en of deze gedeeld wordt met derden.
Stap 2: Gebruik de EU AI Act-checker
Omdat de EU AI Act ingewikkeld en omvangrijk is, kan een tool zoals een EU AI Act-checker een handig hulpmiddel zijn. Deze tool maakt gebruik van AI om de wetgeving door te spitten en te analyseren hoe goed een specifieke AI-tool aan de richtlijnen voldoet.
Een stappenplan:
- Upload de EU AI Act in een AI-tool: Met tools als GPT kun je de wet uploaden en analyseren.
- Gebruik een speciale prompt: Deze prompts helpen om de AI-act-checker gerichter in te zetten. Bekijk een voorbeeld van zo'n prompt.
- Vraag om een analyse: De tool geeft advies over het gebruik van de AI in de les.
Stap 3: Raadpleeg juridische experts
Hoewel AI-tools zoals de checker waardevolle inzichten bieden, zijn ze geen vervanging voor juridisch advies. Dit is belangrijk omdat de AI-checker nog geen juridische nuances of interpretaties kan bieden. Om zekerheid te krijgen over het gebruik van AI in de klas, is het raadzaam een jurist te raadplegen die gespecialiseerd is in AI-wetgeving.
Praktische voordelen van AI in de les
Waarom zouden docenten AI dan überhaupt gebruiken in de klas? AI kan tal van voordelen bieden om de leerervaring te verrijken:
- Feedback automatiseren: AI kan essays en opstellen scannen en gepersonaliseerde feedback geven.
- Leerprocessen personaliseren: Op basis van individuele prestaties kan AI aanbevelingen doen voor verdere studie of oefeningen.
- Administratie vereenvoudigen: Van cijfers verwerken tot aanwezigheid registreren, AI kan veel repetitieve taken automatiseren.
Wist je dat?
- 90% van de docenten die AI gebruiken, vindt dat het hun werklast vermindert.
- AI kan niet alleen op tekst gebaseerd feedback geven, maar ook gesproken en visuele feedback genereren.
- 54% van de leerlingen geeft aan dat zij meer betrokken zijn bij lessen waarin AI wordt gebruikt, omdat de leerstof vaak meer aansluit op hun persoonlijke interesse.
Veelgestelde vragen
1. Is het legaal om AI te gebruiken in het Nederlandse onderwijs?
Ja, maar alleen onder strikte voorwaarden. Docenten moeten zeker weten dat de tools die zij gebruiken voldoen aan de EU-richtlijnen, vooral op het gebied van privacy en gegevensbescherming.
2. Zijn er specifieke AI-tools die veilig zijn om te gebruiken in de klas?
Verschillende AI-tools zijn speciaal ontwikkeld voor het onderwijs en voldoen aan de privacyregels. Toch is het altijd aan te raden om de gebruiksvoorwaarden en privacyverklaring grondig door te nemen.
3. Heb ik toestemming van de ouders nodig om AI-tools te gebruiken in de klas?
Ja, vooral als de AI-tool gegevens van de leerlingen verzamelt. In dat geval moeten scholen de ouders informeren en mogelijk om toestemming vragen.
Bonustip: wil je de beste gratis onderwijsprompts?
Ga dan naar leraar.ai/prompts