Google brengt Gemini-studiehulp naar Classroom

Google kondigde op 25 juni 2026 een reeks nieuwe onderwijsfuncties aan rond Gemini, Google Classroom, NotebookLM en Read Along. De rode draad: AI wordt minder een losse chatbot naast de les en meer een onderdeel van de leeromgeving zelf.

Voor onderwijsprofessionals in Nederland en Belgie is dat relevant, ook wanneer niet elke functie direct in het Nederlands of in elke regio beschikbaar is. Veel scholen en instellingen gebruiken Google Workspace for Education al voor opdrachten, materialen, feedback en communicatie. Als AI daarbinnen wordt aangeboden, verschuift de vraag van "mag een leerling ChatGPT gebruiken?" naar "welke AI-hulp staat in onze eigen leeromgeving aan, voor wie, met welke data en onder welke toetsafspraken?"

Wat Google toevoegt

In de officiele Google Education-aankondiging beschrijft Google nieuwe "teacher-led" AI-ervaringen. Docenten moeten de komende maanden in Classroom activiteiten kunnen inzetten rond Guided Learning in Gemini, study notebooks in Gemini en NotebookLM. Het idee is dat leerlingen of studenten niet zomaar een algemene AI-chat openen, maar werken met opdrachten en bronnen die de docent kiest.

Google noemt ook een verbonden Classroom-app in Gemini. Die kan, voor Workspace for Education-gebruikers van 18 jaar en ouder, klascontext gebruiken zoals opdrachten, cijfers en materialen om voortgang te analyseren of activiteiten voor te bereiden. Google schrijft daarbij dat Workspace for Education-data niet worden gebruikt om AI-modellen te trainen.

In een studentgericht bericht noemt Google daarnaast study notebooks in Gemini. Studenten kunnen materiaal uploaden, een leerdoel aangeven, een diagnostische quiz maken en daarna een persoonlijk studieplan krijgen. De functie rolt uit naar persoonlijke accounts en komt volgens Google in de komende weken ook naar schoolaccounts, inclusief accounts voor gebruikers onder de 18 jaar.

Ook Read Along schuift verder Classroom in. Volgens de Workspace Update is deze AI-ondersteunde leestool nu zonder extra kosten beschikbaar voor Google Workspace for Education-gebruikers. Leerlingen kunnen hardop lezen en directe ondersteuning krijgen bij uitspraak, begrip en woordopbouw. De genoemde talen zijn onder meer Engels, Spaans, Portugees, Urdu, Arabisch, Thai, Indonesisch en Maleis; Nederlands staat niet in de lijst.

De kans voor scholen

De kans zit vooral in meer gerichte ondersteuning. Een docent kan leerlingen laten oefenen met materiaal dat past bij de les, in plaats van ze los te laten op een algemene chatbot. Voor PO en VO kan Read Along interessant zijn bij Engels, meertaligheid, nieuwkomersonderwijs en extra leesondersteuning. Voor MBO, HBO en WO kunnen study notebooks en NotebookLM helpen bij tentamenvoorbereiding, begripscontrole, studieplanning en het verwerken van langere bronnen.

Voor docenten kan de winst zitten in zicht op het leerproces. Als een AI-activiteit laat zien waar een klas vastloopt, kan dat helpen bij herhaling, differentiatie en feedback. Dat is sterker dan een situatie waarin elke leerling buiten beeld met een eigen tool werkt en de docent alleen het eindproduct ziet.

De risico's zijn net zo concreet

Juist omdat deze functies in Classroom en schoolaccounts terechtkomen, worden de risico's groter dan bij een losse tool. Ten eerste is er het risico van afhankelijkheid. Als leerlingen steeds een studieplan, quiz, samenvatting of uitleg van Gemini krijgen, moeten scholen blijven toetsen of zij zelf nog lezen, redeneren, controleren en formuleren.

Ten tweede is er een governancevraag. Wie zet welke functie aan? Voor welke leeftijden? Mag AI cijfer- of opdrachtcontext gebruiken? Wat gebeurt er bij toetsen, huiswerk, portfolio's en stageverslagen? Een centrale beheerknop is handig, maar alleen als er ook didactische afspraken onder liggen.

Ten derde blijft privacy belangrijk. Google's uitspraak dat Workspace for Education-data niet worden gebruikt om modellen te trainen is relevant, maar scholen moeten nog steeds kijken naar verwerkersafspraken, dataminimalisatie, leeftijdsgrenzen, logging, inzage en de vraag welke leerling- of studentgegevens passend zijn om door AI te laten verwerken.

Wat teams nu kunnen doen

Voor Nederlandse en Vlaamse scholen is dit vooral een signaal om toolbeleid dichter bij de leeromgeving te brengen. Niet alleen: welke AI-tools staan we toe? Maar:

• Welke AI-functies zitten al in Google Workspace of andere onderwijsplatforms?
• Welke functies staan standaard aan en wie beheert dat?
• Bij welke opdrachten ondersteunt AI het leren, en bij welke opdrachten ondermijnt het de toetswaarde?
• Hoe leggen leerlingen en studenten uit wat zij zelf deden en wat AI deed?
• Welke data mag nooit in een AI-activiteit terechtkomen?

De nieuwe Google-functies kunnen AI-gebruik zichtbaarder, beter begeleid en meer curriculumgericht maken. Maar ze maken professionele regie niet minder belangrijk. Hoe normaler AI in de leeromgeving wordt, hoe scherper scholen moeten bepalen waar ondersteuning eindigt en waar het eigen denken van leerlingen en studenten moet beginnen.