Gemini maakt rubrics in Google Classroom

Google heeft Gemini in Google Classroom uitgebreid met het automatisch opstellen van een rubric tijdens het maken van een opdracht. Een docent kan vanuit de opdracht een nieuwe, voor Classroom geschikte rubric laten voorstellen, de criteria bewerken en die daarna aan de opdracht toevoegen.

Voor onderwijsprofessionals in Nederland en België is dit een concrete stap van generatieve AI naar de beoordelingsworkflow. De functie kan voorbereiding versnellen en verwachtingen voor leerlingen en studenten verduidelijken. Tegelijk blijft een rubric een professioneel en pedagogisch ontwerp: Gemini kan een nette tabel maken zonder dat de criteria goed aansluiten bij het leerdoel.

Wat Google toevoegt

Google kondigde de functie op 5 augustus 2026 aan via het officiële Workspace Updates-blog. In het onderdeel Rubrics van de opdrachtpagina kan een docent Gemini vragen een nieuwe rubric te maken op basis van de opdracht. De voorgestelde criteria kunnen eerst worden bekeken en aangepast voordat de rubric aan de opdracht wordt gekoppeld.

Daarmee zijn er in Classroom meerdere routes naast elkaar:

• een nieuwe rubric laten opstellen vanuit de opdracht;
• een bestaande rubric uit een bestand omzetten naar een Classroom-rubric;
• in het Gemini-tabblad een rubric voorbereiden en die via Google Docs of Sheets verder gebruiken.

De nieuwe route rolt vanaf 5 augustus volledig uit voor Rapid Release- en Scheduled Release-domeinen. De functie is beschikbaar voor Google Workspace for Education Fundamentals, Standard en Plus, werkt alleen voor gebruikers ouder dan 18 jaar en staat standaard beschikbaar wanneer Gemini in Classroom voor de organisatie is ingeschakeld. Het gaat dus om een functie voor onderwijsprofessionals, niet om een vrije rubricgenerator voor iedere leerling.

De kans: sneller van leerdoel naar duidelijke verwachtingen

Een docent kan met een eerste rubric sneller zichtbaar maken wat in een opdracht telt. Dat kan helpen bij schrijfopdrachten, projecten, presentaties, praktijkproducten en onderzoeksverslagen in PO, VO, MBO, HBO en WO. Een leerling of student ziet dan eerder welke kwaliteit wordt verwacht en waar feedback op zal aansluiten.

De functie kan ook nuttig zijn als denkpartner. Gemini kan een eerste indeling voorstellen, waarna een vaksectie bespreekt of bijvoorbeeld argumentatie, brongebruik, vaktaal, samenwerking of reflectie echt passend zijn. Zo wordt de gegenereerde rubric geen eindproduct, maar een aanleiding om beoordelingscriteria expliciet te maken en tussen docenten beter af te stemmen.

Bij formatieve opdrachten kan een bewerkbare rubric bovendien helpen om feedback concreter te maken. De docent kan criteria koppelen aan succesvoorbeelden, tussenstappen en vervolgacties. Dat ondersteunt leerlingen en studenten vooral wanneer de rubric niet alleen beschrijft wat fout ging, maar ook wat een volgende verbetering inhoudt.

Een nette rubric kan inhoudelijk toch verkeerd zijn

Het belangrijkste risico is schijnprecisie. Gemini kan criteria formuleren die logisch klinken, maar niet meten wat de opdracht werkelijk beoogt. Een rubric kan daardoor te veel nadruk leggen op taal of vorm terwijl het vakinhoudelijke inzicht centraal hoort te staan. Ook kunnen prestatieniveaus te vaag, dubbelop of moeilijk observeerbaar zijn.

Dat raakt niet alleen de kwaliteit van feedback. Wanneer de rubric direct wordt gebruikt voor beoordeling, kan een fout uitgangspunt doorwerken in scores, verwachtingen en gesprekken over bezwaar of herkansing. De functie maakt het opstellen van criteria sneller, maar neemt de verantwoordelijkheid voor valide en rechtvaardige beoordeling niet over. Een vakinhoudelijk deskundige moet de rubric controleren, uitproberen en zo nodig samen met collega’s kalibreren.

Er is ook een risico dat een rubric het leren te smal maakt. Wat meetbaar in een tabel past, krijgt al snel meer aandacht dan nieuwsgierigheid, originaliteit, samenwerking of onverwachte kwaliteit. Gebruik de rubric daarom als hulpmiddel voor transparantie, niet als volledige beschrijving van wat goed leren of goed werk is.

Privacy en afhankelijkheid zitten in de opdrachtcontext

De functie werkt op basis van de opdrachttekst. Die kan op zichzelf onschuldig lijken, maar in praktijkcasussen, stageopdrachten, zorgsituaties of onderzoeksprojecten kunnen persoonsgegevens en vertrouwelijke informatie staan. Maak daarom eerst duidelijk welke gegevens in de opdrachtcontext mogen worden verwerkt en gebruik waar mogelijk een geanonimiseerde, minimale versie.

Beheerders kunnen toegang tot Gemini in Classroom centraal regelen. Dat helpt bij governance, maar een aan-knop is geen inhoudelijke kwaliteitscontrole. Teams moeten ook weten welke functies beschikbaar zijn, hoe uitrol en licenties verschillen en welke afspraken gelden voor leerlingwerk, toetsmateriaal en beoordelingsdata.

Een tweede afhankelijkheidsrisico is dat de leverancier ongemerkt bepaalt hoe een goede opdracht eruitziet. Als docenten steeds beginnen met automatisch voorgestelde criteria, kunnen eigen vraagbanken, vaktaal en lokale beoordelingsafspraken naar de achtergrond verdwijnen. Bewaar daarom de professionele kennis van secties en opleidingen buiten één tool en vergelijk AI-voorstellen met de eigen visie, kerndoelen, kwalificatiedossiers of opleidingsleeruitkomsten.

Wat teams nu kunnen afspreken

• Gebruik Gemini eerst voor een concept-rubric bij opdrachten met beperkte gevolgen.
• Laat de docent of beoordelaar zelf het leerdoel en de belangrijkste criteria formuleren voordat AI een voorstel maakt.
• Controleer of ieder criterium observeerbaar is en of de niveaubeschrijvingen niet dubbelop of onnodig vaag zijn.
• Test de rubric op enkele voorbeeldproducten en bespreek verschillen tussen beoordelaars.
• Verwijder persoonsgegevens en vertrouwelijke casusinformatie voordat je een opdrachtcontext laat verwerken.
• Leg aan leerlingen en studenten uit welke criteria gelden en dat menselijke professionele beoordeling leidend blijft.
• Bewaar eigen rubrics, voorbeelden en beoordelingskennis zodat het team niet afhankelijk wordt van één leverancier.

De kern

Gemini in Google Classroom maakt het opstellen van een rubric sneller en verlaagt de drempel om beoordelingscriteria zichtbaar te maken. Dat biedt kansen voor voorbereiding, transparante feedback en afstemming tussen docenten. De kern blijft echter menselijk: een AI-voorstel kan helpen bij het formuleren, maar alleen onderwijsprofessionals kunnen bepalen of de rubric eerlijk, leerdoelgericht en passend bij hun leerlingen of studenten is.