Uit een recent onderzoek van de educatieve organisatie Twinkl blijkt hoe snel AI een essentieel onderdeel is geworden van het onderwijs. Het onderzoek benadrukt ook de dringende behoefte aan adequate training zodat docenten het volledige educatieve potentieel van AI effectief kunnen benutten.

AI-adoptie stijgt razendsnel

Het gebruik van AI onder docenten neemt in hoog tempo toe. 62% van de Amerikaanse docenten en 60% van hun Britse collega's integreren AI regelmatig in hun professionele taken. Dit is een indrukwekkende stijging ten opzichte van slechts 25% en 30% twee jaar eerder. Deze snelle adoptie onderstreept het groeiende belang van AI in het onderwijs.

Hoewel we geen specifieke Nederlandse cijfers hebben, zien we vergelijkbare trends in ons onderwijssysteem. Nederlandse docenten omarmen steeds vaker AI-tools voor lesvoorbereiding en administratieve taken.

Een kloof tussen gebruik en voorbereiding

De versnelde integratie van AI-tools in de dagelijkse routines van docenten staat in schril contrast met de institutionele voorbereidheid. 76% van de Britse docenten en 69% van de Amerikaanse docenten rapporteren minimale tot geen formele AI-training van hun scholen. Deze discrepantie tussen wijdverspreid AI-gebruik en onvoldoende voorbereiding beperkt het vermogen van docenten om AI-tools effectief en verantwoord te gebruiken.

In Nederland zien we een vergelijkbaar patroon, waarbij veel docenten aangeven dat ze onvoldoende worden voorbereid op het gebruik van AI in de klas, terwijl de technologie steeds meer aanwezig is in het onderwijslandschap.

Een reddingslijn voor overbelaste docenten

Docenten zijn het er overwegend over eens dat AI hun werkdruk aanzienlijk vermindert, waarmee het probleem van burn-out wordt aangepakt – een fenomeen dat in de afgelopen jaren ongekende niveaus heeft bereikt. Meer dan 80% van de docenten rapporteert aanzienlijke wekelijkse tijdsbesparing dankzij AI. 64% wint één tot vijf uur per week terug, terwijl een indrukwekkende 3% meer dan 10 uur per week terugkrijgt.

Deze teruggewonnen tijd stelt docenten in staat om hun focus te verleggen van vervelende administratieve taken naar directe interactie met leerlingen en het geven van op maat gemaakte lessen.

Gezien het feit dat burn-out bij docenten aanzienlijk bijdraagt aan uitval, zou het effectief integreren van AI niet alleen de productiviteit van individuele docenten kunnen verhogen, maar ook het personeelsbehoud kunnen verbeteren – een cruciaal voordeel voor het Nederlandse onderwijs dat kampt met ernstige personeelstekorten.

Optimisme en voorzichtigheid

Volgens het onderzoek uiten docenten breed optimisme over de educatieve impact van AI. In het Verenigd Koninkrijk beschouwt 60% van de docenten AI als gunstig voor het leren van leerlingen, vergeleken met 53% in de VS. Onder docenten die regelmatig AI-tools gebruiken, groeit dit optimisme nog sterker, waarbij 67% de aanzienlijke vermindering van werkstress erkent die geassocieerd wordt met AI.

Deze positieve vooruitzichten nemen bestaande zorgen niet weg. Een belangrijke zorg draait om het regelgevend toezicht op AI, waarbij slechts één op de vijf docenten gelooft dat de huidige regelgeving toereikend is. Docenten uiten bezorgdheid over ethische kwesties, mogelijke inbreuken op gegevensprivacy en de betrouwbaarheid van door AI gegenereerde inhoud.

Toekomstige AI-innovaties

Docenten formuleren duidelijk hun verwachtingen en behoeften voor toekomstige AI-ontwikkeling. Volgens de enquête prioriteren docenten AI-functies die de productiviteit en effectiviteit verder verbeteren, waaronder:

Deze duidelijk omschreven prioriteiten weerspiegelen de grote interesse van docenten in het benutten van AI voor routinematige, tijdrovende taken.

De onmiddellijke behoefte

Het meest kritieke probleem blijft onvoldoende docenttraining en professionele ondersteuning. De opvallende bevinding van het onderzoek is dat de meeste docenten zich onvoldoende opgeleid voelen. Dit vraagt om onmiddellijke aandacht van onderwijsinstellingen, beleidsmakers en belanghebbenden in de sector.

Zonder adequate AI-geletterdheidstraining lopen docenten het risico AI-tools verkeerd te gebruiken of onder te benutten, waardoor potentiële voordelen verminderen. Uitgebreide training moet daarom prioriteit krijgen, met daarin niet alleen praktische vaardigheden voor het gebruik van AI-tools, maar ook een dieper begrip van AI-ethiek, gegevensbeveiliging en privacyoverwegingen.

Nederlandse docenten hebben robuuste ondersteuningsnetwerken, workshops voor professionele ontwikkeling en duidelijk gedefinieerde richtlijnen nodig om door het snel veranderende AI-landschap te navigeren.

Verantwoorde AI-integratie

De educatieve waarde van AI is duidelijk, maar het realiseren van het volledige potentieel vereist verantwoorde implementatie. Naast het bieden van training moeten onderwijsinstellingen en overheden duidelijke, effectieve regelgeving vaststellen die betrekking heeft op ethisch AI-gebruik, bescherming van leerlingprivacy en transparantie van door AI gegenereerde inhoud.

Regelgevende kaders moeten innovatie faciliteren en tegelijkertijd ervoor zorgen dat AI-gebruik nauw aansluit bij educatieve ethiek en het welzijn van leerlingen. Technologie alleen is niet de oplossing voor onderwijs. Het uitrusten van docenten met de juiste vaardigheden en ondersteuning om deze technologie effectief te benutten, zal het onderwijs echt transformeren, waardoor zij leerlingen kunnen inspireren, motiveren en onderwijzen in een steeds meer door AI gedreven wereld.

Lessen voor het Nederlandse onderwijs

Voor Nederlandse onderwijsinstellingen zijn er duidelijke lessen te trekken uit dit internationale onderzoek. Het is cruciaal dat scholen en opleidingsinstituten:

Door proactief te zijn in de voorbereiding van docenten op AI, kan het Nederlandse onderwijs de vruchten plukken van deze technologische revolutie terwijl het tegelijkertijd de kwaliteit en menselijkheid van het onderwijs waarborgt.

Cursus nodig?

Ga naar leraar.ai/cursus/basis-cursus-ai-voor-docenten

 

Bron: 76% Of Teachers Feel Unprepared For AI. Why Training Is Urgent. - Forbes, 15 maart 2025